IMG_9937Od 20 lutego do 19 kwietnia w przestrzeni Muzeum Sztuki w Łodzi możemy oglądać najnowszą ekspozycję Andrzeja Czarnackiego pt. Skłonność uparta. Kuratorem wystawy jest Paweł Polił.

Projekt Czarnackiego przedstawia koncepcję świata dynamicznego, pojmowanego jako wielość zmagających się ze sobą sił. Prezentowane na wystawie prace – obrazy na płótnie, rysunki oraz instalacja – wchodzą w dialogi z formalnymi i myślowymi koncepcjami wywodzącymi się z tradycji awangardowej.

Jednym z historycznych punktów odniesienia są dla artysty zasady widzenia fizjologicznego wypracowane przez Władysława Strzemińskiego, wiążące ze sobą ruch oka, pracę mięśni i formy obserwowanych obiektów. Czarnacki podkreśla w swoim projekcie również fizjologiczne ufundowanie procesów percepcji, kojarząc je z rytmem pracy mięśniowej. W towarzyszącym pracom tekście interpretuje on widzenie w kategoriach nacisku czynników zewnętrznych na organy percepcji, przekazujące z kolei zarejestrowane impulsy procesom myślowym.

Według Czarnackiego praca mięśni dla powstania ruchu organizmu, praca komórek nerwowych w mózgu oraz praca myśli pozostają wobec siebie w relacjach ścisłej analogii; każda z tych aktywności podporządkowana jest bowiem zasadzie równoważenia przeciwstawnych sobie tendencji. „Mięśnieję, więc jestem” – parafrazuje artysta słynne zdanie Kartezjusza.

joomplu:85837

Optyka antagonizmu kojarzy z kolei prace Czarnackiego z suprematyzmem El Lissitzky’ego. Realizując, podobnie jak Lissitzky, zamysł odwzorowania przestrzeni dynamicznej, rozciągliwej i niejednorodnej, Czarnacki zmierza w swoich pracach do wypracowania określonego języka form. Obrazy Czarneckiego charakteryzuje napięcie i podatność na absorpcję materii malarskiej i łączenie jej z innymi materiałami. Owe kwalifikacje stają się punktem wyjścia dla inicjowanych przez artystę zmagań z iluzją, polegających na symulowaniu efektów wypukłości i wklęsłości płótna. Efekty te sugerują zdolność płótna do rozciągania się i fałdowania, „chwytania” przedmiotów, pęcznienia na kształt balonów, a także jego podatność na perforację. W rysunkach Czarnackiego zindywidualizowany charakter owych napięć sugerowany jest przez własności różnorodnych materiałów przyczepionych do powierzchni prac.

Innym włączonym do wystawy „dziełem tensorycznym” – eksponującym napięcia między formami – jest instalacja pneumatyczna. Kojarzy ona zróżnicowane kształty i ruchy pięciu wystających ze ściany przezroczystych balonów, napełnianych powietrzem za pomocą sprężarki i pośredniczącego między nimi układu sterowania, z wyróżnionymi przez Czarnackiego trzema rodzajami ruchu zachodzącego w rzeczywistości: maksymalnego sprężania i kolizji sił w obrębie jednej tendencji, rozprężenia sił i przekierowania ich do innych tendencji, oraz sprężenia krytycznego, polegającego na niwelowaniu zaistniałych różnic.

joomplu:85850

Zasadniczym jednak wątkiem rozważań wizualno-pojęciowych Czarnackiego jest status podmiotowości wobec tensorium sił. Czarnacki opisuje podmiotowość również w kategoriach napięcia między zmysłowym odczuciem rzeczywistości – tymczasowym i lokalnym – a pragnieniem syntezy jej całokształtu. Artysta kojarzy życie podmiotowe z poczuciem braku; nadmiar rzeczywistości, jak twierdzi, wyzwala chęć ucieczki w sferę wrodzonych struktur poznawczych. Ów impuls ucieczki pojmowany jest przez artystę jako tytułowa „skłonność uparta”. Motywem każdego działania jest według artysty odzyskanie wyjściowego stanu równowagi i harmonii wewnętrznej. Projekt Czarnackiego ukazuje podmiot w stanie osłabienia i konfliktu z samym sobą; wydaje się, że owo poróżnienie jest zarazem warunkiem i napędem jego aktywności.

Zobacz także:

Witalny realizm grupy Koło Klipsa w Muzeum Sztuki (foto)

Ewa Partum. Nic nie zatrzyma idei sztuki w ms2 (foto)

Jabłko. Introdukcja w Muzeum Sztuki (foto)

Teresa Żarnowerówna w Muzeum Sztuki (foto)

PODZIEL SIĘ
POWIĄZANE POSTY
Bogdan Skopiński – malarstwo (foto)
20092012_028
Wystawy 23. MFKiG w Centralnym Muzeum Włókiennictwa (foto)
IMG_3494
Konkurs Strzemińskiego – Sztuki Piękne 2018 (foto)

ZOSTAWIĆ KOMENTARZ

*