„Nowy poczet władców Polski. Świerzy kontra Matejko” to najnowsza wystawa czasowa prezentowana w Muzeum Miasta Łodzi od 27 lipca 2018 roku. Na ekspozycji można zobaczyć 49 kolorowych portretów władców Polski autorstwa Waldemara Świerzego, namalowanych na podstawie najbardziej aktualnej wiedzy historycznej, w zestawieniu z 42 rysunkami Jana Matejki z albumu „Poczet królów i książąt polskich”, powstałych na zamówienie wiedeńskiego wydawcy Maurycego Perlesa. Stworzone przez Matejkę wizerunki zawładnęły wyobraźnią wielu pokoleń Polaków, natomiast portrety Waldemara Świerzego wnoszą nową jakość i ciekawie kontrastują z wyobrażeniami o fizyczności władców Polski.

W latach 2004-2013 polski grafik Waldemar Świerzy, za namową swojego przyjaciela i ucznia Andrzeja Pągowskiego, zrealizował projekt namalowania nowego pocztu polskich władców. „Chciałem, aby drugie (po matejkowskim) tak kompleksowe przedstawienie polskich królów i książąt było bardziej bezpośrednie i spontaniczne oraz skupiało się na ludzkiej stronie władców” – opowiada Andrzej Pągowski, pomysłodawca projektu, artysta grafik, autor około tysiąca czterystu plakatów wydawanych drukiem w Polsce i zagranicą.

I rzeczywiście tak się stało. W przeciwieństwie do prac Jana Matejki, które powstawały z myślą o pokrzepieniu serc rodaków i w swoim założeniu były posągowe, ikoniczne, majestatyczne, dopracowane w każdym detalu stroju i rekwizytów w duchu historycznej epoki, prace Waldemara Świerzego, poprzedzone badaniami i konsultacjami historycznymi, pełne są emocji, poszukiwania charakterologicznej prawdy, malarskiej syntezy we współczesnej konwencji.

Wszyscy kojarzymy wspaniałą postać Jana III Sobieskiego. Z portretu Świerzego spogląda na nas mężczyzna o bystrych oczach i sumiastych wąsach. „Jak przystało na wielkiego wojownika, władca ubrany jest w złotą zbroję” – opowiada Barbara Kurowska, Dyrektor Muzeum Miasta Łodzi. „Ale król Sobieski nie był tylko znakomitym dowódcą. Zwycięzca spod Wiednia zasłynął również jako wspaniały epistolograf i znawca sztuk pięknych. Z pola walki pisał niezwykle czułe listy do ukochanej żony, Marysieńki. Te wszystkie cechy monarchy możemy wyczytać z portretu” – dodaje Dyrektor Muzeum.

Malowanie ostatniego portretu, Stanisława Augusta Poniatowskiego, Świerzy ukończył kilka dni przed swoją śmiercią. Zmarł 27 listopada 2013 roku. W literaturze można znaleźć opisy króla Stasia, który był przedstawiany jako niezwykle urodziwy mężczyzna. Był zarazem jednym z najlepiej wykształconych władców epoki (władał biegle francuskim, łaciną, niemieckim, włoskim i angielskim).

Ale władcy Polski to nie tylko postacie męskie. Na ekspozycji zwiedzający będą mogli podziwiać także dwa portrety kobiece. Waldemar Świerzy dwukrotnie podchodził do portretu św. Jadwigi Andegaweńskiej, pierwszej w historii Polski kobiety ukoronowanej nie na królową, lecz na króla. Przez ówczesnych opisywana była jako wysoka, szczupła blondynka o delikatnej budowie ciała. Piękna, ale poważna ponad wiek. Wielu poddanych uważało ją za pełną miłosierdzia świętą. Cały majątek przekazała Akademii Krakowskiej. Na portrecie Świerzego Jadwiga to piękna młoda kobieta w białym nakryciu głowy, trzymająca berło rektorskie swojej umiłowanej Akademii Krakowskiej.

Drugą przedstawioną postacią kobiecą jest Anna Jagiellonka, córka Zygmunta Starego i Bony Sforzy. Ta, w przeciwieństwie do Jadwigi, była mało urodziwa, czego nie przesłania bogata biżuteria na portrecie Świerzego. „Podobno sama Anna Jagiellonka była świadoma niedostatków urody i swój portret na Wawelu kazała zasłaniać firanką” – dopowiada Dyrektor Muzeum Barbara Kurowska.

Na wystawie „Nowy poczet władców Polski. Świerzy kontra Matejko” w Muzeum Miasta Łodzi, która jest czynna dla zwiedzających do 30 grudnia 2018 roku, można przeczytać więcej historycznych ciekawostek odnoszących się do portretowanych monarchów oraz wziąć udział w specjalnie przygotowanych zajęciach edukacyjnych. „Ekspozycja prezentowana w naszym Muzeum, oprócz niezaprzeczalnych walorów artystycznych, będzie wnosiła także walor dydaktyczny” – mówi Natalia Scegielniak-Glica, koordynator wystawy z ramienia Muzeum, Główny Inwentaryzator w Muzeum Miasta Łodzi. „W części edukacyjnej zaprezentujemy m.in. kolekcje monet, banknotów, znaczków pocztowych i kopert wykorzystujących wizerunki władców Polski, a także kilka reprintów portretów przedstawiających: Bolesława Chrobrego, Władysława Jagiełłę, Zygmunta Augusta, Annę Jagiellonkę i Jana Kazimierza autorstwa Jana Matejki” – dodaje.

Dopełnieniem wystawy są także przestrzenne reprodukcje awersów kolekcji XVIII-wiecznych monet z wizerunkami władców Polski wybitych na polecenie ostatniego króla Polski, Stanisława Augusta Poniatowskiego, wykonanych w srebrze, autorstwa J.F. Holzhaussera i J. Reichla ze zbiorów Muzeum Miejskiego we Wrocławiu oraz wydawnictwo „Księga z litografiami Pocztu Królów Polskich” – zbiór portretów historycznych Jana Matejki z komentarzami historycznymi. Nakład Maurycego Perlesa, Wiedeń 1893. Zaprezentowane zostaną także oryginalne kostiumy z filmów: „Królowa Bona” i „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny” w reżyserii Janusza Majewskiego i „Krzyżacy” w reżyserii Aleksandra Forda, a także fotosy z polskich filmów historycznych.

Jan Matejko pracował nad swoim pocztem w latach 1890-1892 i było to jego ostatnie dzieło. Waldemar Świerzy ostatnią pracę ukończył w przeddzień śmierci, a malował władców Polski przez ostatnich siedem lat życia. Był jednym z najbardziej rozpoznawanych grafików w Polsce i na świecie, współtwórcą słynnej Polskiej Szkoły Plakatu; najwybitniejszym twórcą portretów Polaków, mającym w swoim dorobku portrety znanych aktorów i reżyserów, a także papieża Jana Pawła II, Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Krzysztofa Pendereckiego, Henryka Sienkiewicza, Marii Curie Skłodowskiej oraz wspaniałą serię “Giganci Jazzu”. Był profesorem w Akademiach Sztuk Pięknych w Poznaniu i Warszawie. Zmarł w wieku 82 lat w 2013 r w Warszawie.

Wystawę w Muzeum Miasta Łodzi będzie można oglądać do końca roku.

PODZIEL SIĘ
POWIĄZANE POSTY
Japonia2
Kultura Japonii w Ogrodzie Botanicznym
plakat_www
Łódzkie Spotkania Fotograficzne #2
fotoo
Fotofestiwal 2015 – nabór wolontariuszy

ZOSTAWIĆ KOMENTARZ

*