tansman2015W niedzielę, 15 lutego o godz. 19 w Filharmonii Łódzkiej rozpocznie się premiera polska IV Symfonii “Tansman Epizody” Henryka Mikołaja Góreckiego – specjalne wydarzenie Tansman Festival 2015. Bilety kosztują: 22/32 zł.

Henryk Mikołaj Górecki zmarł w 2010 roku. Był ikoną muzyki współczesnego świata. Jego twórczość uznano za zjawisko niezwykłe i “szlachetnie osobne”. Nie ulegał modom i “konsekwentnie tworzył własny muzyczny świat”. Porażał siłą ekspresji. „Oficjalnie ten utwór w chwili śmierci kompozytora nie istniał” – pisała Dorota Szwarcman – „nikt poza rodziną nie wiedział, w jakim stadium zostawił IV Symfonię”. Niebywały sukces III Symfonii “Symfonii pieśni żałosnych” Góreckiego – która na prestiżowych angielskich i amerykańskich listach przebojów notowana była wyżej niż utwory rozrywkowe – przyczynił się do tego, że IV Symfonia stała się jednym z najbardziej oczekiwanych utworów na świecie.

„Utwór ten nie miał początkowo nic wspólnego z żadnym z zagranicznych zamówień. Impuls do jego powstania dał Andrzej Wendland, łódzki muzykolog i organizator życia muzycznego, który od 1996 r. organizuje w Łodzi Festiwale im. Aleksandra Tansmana” – kontynuowała Szwarcman na łamach tygodnika „Polityka” (2013, nr 38). Bliżej poznać mogliśmy tę historię dzięki książce „Górecki. Portret w pamięci” Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej (PWM, Kraków 2013). Historia powstania IV Symfonii sięga 1998 roku, gdy Wendland przyjechał do Katowic na jubileusz Góreckiego. Kolejne spotkanie odbyło się w Bielsku-Białej i rozpoczęło podczas prób do koncertu z udziałem Góreckiego i Wandy Warskiej. Kiedy Andrzej Kurylewicz zaczął improwizować, Górecki na chwilę przerwał rozmowę z Wendlandem, “posłuchał i zakrzyknął: O! To jest muzyka! A co na to Tansman?”. Szczególne miejsce na mapie rozmów zajęła Łódź, do której kompozytor przyjechał, by odebrać Nagrodę Tansman 2002 za wybitną indywidualność i bezkompromisowość w twórczości. Górecki prosił Wendlanda o coraz więcej informacji o Tansmanie i jego muzyce, padały propozycje tytułu i formy utworu. W następnych latach doszło do porozumienia. Utwór określono jako dowolną formę na orkiestrę symfoniczną.

W tygodniku „Polityka” IV Symfonię “Tansman Epizody” Henryka Mikołaja Góreckiego nazwano „Symfonią dla czterech miast”, z uwagi na światową prezentację w cyklu 4 premier: Londyn – Los Angeles – Amsterdam – Łódź, podkreślając, iż to miejsce w gronie metropolii świata Łódź zawdzięcza staraniom Andrzeja Wendlanda. Premiera polska realizowana będzie dzień po holenderskiej i miesiąc po amerykańskiej. Stanowi finał światowej prezentacji w cyklu 4 premier i specjalne wydarzenie Tansman Festival 2015.

Idea koncertu zbudowana została na motywie Czwórki, występującej także w tytule każdego z tych 4-częściowych dzieł. Program w pewnym sensie oddaje panoramę muzyki XX wieku, którą wieńczy IV Symfonia “Tansman Epizody” Henryka Mikołaja Góreckiego. IV Tańce polskie Aleksandra Tansmana to utwór reprezentatywny dla neoklasycyzmu, który Tansman współtworzył w muzyce światowej, jak również dla École de Paris. Dzieło odniosło niezwykły sukces, gdy ku zaskoczeniu kompozytora włączył je do programu swych koncertów w Carnegie Hall sam Arturo Toscanini, stawiając nazwisko Tansmana obok Bacha, Schönberga, Debussy’ego, Brahmsa. W IV Mouvements spotykają się wszystkie dotychczasowe osiągnięcia Tansmana. Utwór obrazuje oryginalność i rozwój języka muzycznego kompozytora oraz pewne charakterystyczne tendencje muzyczne epoki. Dzieło spotkało się ze znakomitym przyjęciem, niektórzy krytycy ogłosili je nawet „muzyką naszych czasów” (na przeciwległym biegunie sytuując Stockhausena, Xenakisa). Tansman dedykował IV Mouvements przyjacielowi, wybitnemu filozofowi i muzykologowi Vladimirowi Jankélévitchowi.

Program:
Aleksander Tansman, IV Tańce polskie na orkiestrę (1931)
Aleksander Tansman, IV Mouvements na orkiestrę (1968)
Henryk Mikołaj Górecki, IV Symfonia “Tansman Epizody” na wielką orkiestrę, organy i fortepian (2006) – premiera polska

Wykonawcy:
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej im. Henryka Mikołaja Góreckiego, dyrygent – Mirosław Jacek Błaszczyk

PODZIEL SIĘ
POWIĄZANE POSTY
3-AZ-festiwal-plakat
3. AŻ Festiwal – informacje
organy_sw_mateusz
Finaliści III Międzynarodowego Konkursu Organowego w Łodzi
IMG_0940
Strzelczyk, Erenc, Rodowicz w Pasażu Rubinsteina (foto)

ZOSTAWIĆ KOMENTARZ

*