rewolucji

18 czerwca w sobotę odbędą się obchody 111. rocznicy Powstania Łódzkiego – epizodu Rewolucji 1905 roku. Wydarzenie jest organizowane jest po raz czwarty przez łódzki Klub Krytyki Politycznej. Organizatorzy planują pochód ulicą Piotrkowską z postojami na scenki artystyczne w wykonaniu Teatru CHOREA z towarzyszeniem Krakowskiego Chóru Rewolucyjnego oraz Warszawskiego Chóru “Warszawianka”. 

Elementy teatralne odnosić się będą do różnych aspektów Rewolucji 1905 roku: scenki „Farbiarnia” i „Tkalnia” przypomną warunki pracy i życia robotników; posłuchamy narady fabrykantów i dowiemy się, jaki mieli stosunek do rewolucji. Zobaczymy, jak mieszkańcy Łodzi odnosili się do prowokatorów, którzy próbowali wywołać pogrom Żydów. Spotkamy też chłopca o imieniu Julek, późniejszego poetę Juliana Tuwima, naocznego świadka walki barykadowej. Uczestnicy pochodu otrzymają śpiewniki, by wspólnie z chórami śpiewać rewolucyjne pieśni. Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 19.05 na rogu ulic Rewolcuji 1905 r. i Wschodniej – w miejscu, gdzie 111 lat temu stała barykada.

Dlaczego przypominamy Rewolucję 1905 roku? Jest to jedno z ważniejszych wydarzeń w historii Łodzi. W tym masowym zrywie społecznym i narodowym uczestniczyły dziesiątki tysięcy mieszkańców i mieszkanek. Łódź w latach 1905-1907 zasłynęła na całym świecie z bojowej postawy robotników i robotnic. Walczono nie tylko o zmiany polityczne, takie jak ustanowienie republiki demokratycznej, wolność słowa i wyznania czy zaprzestanie rusyfikacji. Demonstrowano i strajkowano domagając się godnych warunków pracy i życia. Żądania ekonomiczne zakładały m.in. skrócenie dnia pracy do 8 godzin, ubezpieczenie pracowników na wypadek starości (emerytura) – od nieszczęśliwych wypadków czy śmierci, ustanowienie pomocy lekarskiej dla pracowników i ich rodzin, a w końcu – możliwość zrzeszania się w związkach zawodowych, uzyskanie prawa do dwutygodniowego urlopu czy założenie bezpłatnych szkół początkowych dla dzieci.

Ponad podziałami walczyli wspólnie robotnicy różnych wyznań i narodowości – Niemcy, Polacy i Żydzi. W zrywie lat 1905-1907 wzięło udział trzech późniejszych prezydentów międzywojennej Łodzi: Aleksy Rżewski, Bronisław Ziemięcki i Jan Kwapiński. Bywały chwile, gdy w Łodzi panował strajk powszechny, stały wszystkie fabryki i sklepy, a ulicami szedł stutysięczny tłum.

Najważniejszym dla Łodzi wydarzeniem doby rewolucji jest z pewnością Powstanie Łódzkie, trwające od 22 do 24 czerwca. Wówczas sponiewierane masy ludności spontanicznie rzuciły się do walki z caratem – z wojskiem i policją. W mieście powstało ponad sto barykad. Dzielnie stawiano opór wrogowi, mimo jego znacznej przewagi liczebnej i technicznej. Walczono o wolność i godność. Istotnym impulsem do rozpoczęcia walk była wiadomość o śmierci robotników żydowskich, ranionych przez wojsko kilka dni wcześniej. Pogłoska mówiła, że władze pochowały ciała nocą w tajemnicy, bo obawiały się masowej demonstracji na pogrzebie. To wtedy robotnicy niemieccy, polscy i żydowscy wystąpili solidarnie. Tak walczyła wielokulturowa Łódź.

Opowieść o Rewolucji 1905 roku jest opowieścią o tym, jak społeczeństwo zdobywało prawa człowieka – prawa pracownicze, które dziś uznawane są za oczywiste. Wiemy, że świat nie stawał się sprawiedliwy sam z siebie. To ludzie i ich opór czyniły go lepszym.

Obchody 111. rocznicy Powstania Łódzkiego są objęte honorowym patronatem Prezydent Miasta Łodzi, Hanny Zdanowskiej. Inicjatywa jest elementem szerszego projektu pt. „Szlakami walki i buntu”, którego tytuł nawiązuje do wspomnień bojowca PPS Aleksego Rżewskiego, pierwszego prezydenta Łodzi w II RP. W ramach projektu powstanie też gra karciana o Rewolucji 1905 roku, której wydanie planujemy na koniec roku. Z okazji obchodów wydaliśmy także kolejny numer gazety historycznej „Łodzianka”.

Zadanie Szlakami walki i buntu jest realizowane dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”.

PODZIEL SIĘ
POWIĄZANE POSTY
PLAKAT77
W Krainie Teatru
I Runda Mistrzostw Polski w wyścigach modeli zdalnie sterowanych
Muzeum w Liceum

ZOSTAWIĆ KOMENTARZ

*