mapascIle jest łódzkich rzek? 18, 19 a może 25? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy przeglądając internetową mapę łódzkich rzek przygotowaną przez ZWIK i Łódzki Ośrodek Geodezji. W jednym miejscu zebrano mapy tych zapomnianych, ukrytych pod ziemią oraz współczesnych  rzek. 

Takiej mapy jeszcze nie było. Wszystkie łódzkie rzeki w jednym miejscu. Te z początku XX wieku i te współczesne. Mapa stworzona przez ZWIK i Łódzki Ośrodek Geodezji powstała żeby przywrócić  łodzianom  pamięć o dawnych rzekach, szczególnie tych, które dały początek przemysłowej Łodzi, swą energią i czystą wodą napędzały fabryki „ziemi obiecanej”.

Większość płynących przez centrum miasta  została ukryta pod ziemią, zamieniona w ściekowe kanały, bezpowrotnie wyrugowana z miejskiej przestrzeni, a z czasem z ludzkiej pamięci. Mapa ma przywrócić tę pamięć. Pomaga odkryć którędy przez współczesną Łódź płynęły rzeki z czasów przemysłowej potęgi miasta. Powstała w oparciu o materiały udostępnione przez Archiwum Państwowe w Łodzi, Miejską Pracownię Urbanistyczną oraz archiwalne zdjęcia Zakładu Wodociągów i Kanalizacji. Zaznaczono na niej też dawne młyny oraz punkty tworzonego przez ZWIK „szlaku turystycznego łódzkich rzek”. Są też wskazane miejsca, w których dzięki pracownikom ZWIK można podglądać płynące pod ziemią rzeki: Łódkę i Lamus. Mapa będzie rozbudowywana o kolejne archiwalne i współczesne zdjęcia oraz kolejne punkty „wodnego szlaku”. Więcej będzie też zdjęć i informacji o dawnych młynach.

Do prezentacji dawnych rzek wybraliśmy archiwalną mapę Łodzi z 1913 roku – „Plan Łodzi, Bałut i Radogoszcza”. To chyba najlepsza ze starych map, na której  zaznaczono ówczesną sieć rzek.

I tak, na mapie można zobaczyć Karolewkę, która swój bieg zaczynała w śródmieściu, niemal przy obecnej Al. Kościuszki, na wysokości Rektoratu Uniwersytetu Medycznego. Zobaczymy też nienazwany dopływ Łódki, który przecinał Piotrkowską przed skrzyżowaniem z Próchnika-Rewolucji. Łączył się on z Łódką w miejscu gdzie stoi teraz piętrowy parking w Manufakturze. Możemy też dokładnie prześledzić  bieg strumienia  Lamus – najszybszej z łódzkich rzek oraz bezimiennego dopływu Jasienia, z którego wody korzystały fabryki włókiennicze w okolicach Wólczańskiej, Skrzywana i Wróblewskiego. Na archiwalnej  mapie dopatrzymy się też dopływu Łódki przecinającego ulicę Pomorską między Kilińskiego a Sterlinga. Na Pomorskiej na wysokości „Prexera” nadal widać dolinę, w której płynął ten strumień.

Mapa ma kilka warstw, można więc porównać bieg dawnych rzek ze współczesnym. Można też przekonać się o tym, że przebieg wielu łódzkich ulic, czy wręcz lokalizacja wielu budynków warunkowały płynące przez miasto strugi. Zauważymy też,  że doliny niektórych rzek są nadal chronione przed miejską zabudową.

Na mapie wyświetla się  kilkanaście archiwalnych zdjęć ZWIK. Wybraliśmy te, które pokazują jeszcze dzikie, nieujarzmione rzeki – sprzed okresu regulacji w latach 30. ubiegłego wieku i wprowadzania ich pod ziemię. Z udostępnionych fotografii szczególnie ciekawe są te, na których możemy zobaczyć choćby  „wodospad” na Karolewce przy nieistniejącym już przepuście rzeki pod torami kolejowymi nieopodal dworca Łódź Kaliska.

Interesujące są też zdjęcia dzikiego Jasienia na terenach za koleją obwodową,  Bałutki przy Zgierskiej, Hipotecznej, czy Łódki przy Drewnowskiej, Konstantynowskiej.
Mapa łódzkich rzek dostępna jest na stronach: http://mapa.lodz.pl/portal/apps/webappviewer/index.html?id=7489987eb60a4369814e53d49cc58ffc&extent=19.317,51.7126,19.6459,51.8507 oraz http://www.zwik.lodz.pl/mapa-lodzkich-rzek/

PODZIEL SIĘ
POWIĄZANE POSTY
_MG_6978
Targi Ślubne Łódź 2017 (foto)
Śpioszki dla najmłodszych łodzian
IMG_8555
Polonez na Piotrkowskiej 2013 (foto+wideo)

ZOSTAWIĆ KOMENTARZ

*