faktu28 października o godz. 18 w Teatrze Nowym im. Kazmierza Dejmka ropzpocznie się czytanie performatywne rozmów Gomułka – Chruszczow w reżyserii i adaptacji Zdzisława Jaskuły (konsultacja historyczna: dr Mikołaj Mirowski), a także dyskusja „Miejsce Października ’56 r. w historii Polski” z udziałem prof. Karola Modzelewskiego (historyka, mediewisty, działacza opozycji demokratycznej) i dra Kazimierza Wóycickiego (historyka, Studium Europy Wschodniej UW), którą poprowadzi dr Mikołaj Mirowski (historyk, publicysta).

Od czasu wydarzeń poznańskich (28 czerwca 1956 r.) utrzymywał się w Polsce stan niepokoju. Władze partyjne, zdając sobie sprawę z napięć, do których doprowadził stalinizm, kolektywizacja oraz gospodarka planowa, gorączkowo szukały wyjścia z pogarszającej się sytuacji. W październiku 1956 r. w obliczu rosnącego napięcia w społeczeństwie i w samej PZPR stało się oczywiste, że kluczem do rozwiązania kryzysu jest powrót do władzy Władysława Gomułki, autora koncepcji polskiej drogi do socjalizmu, oskarżonego w 1948 r. o odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne, przez trzy i poł roku wiezionego. 19 października, dzień przed zaplanowanym plenum KC, gdzie miało dojść do wyboru Gomułki na pierwszego sekretarza PZPR do Warszawy, przyleciała niespodziewanie delegacja radziecka na czele z Nikitą Chruszczowem. Natomiast w nocy z 18 na 19 października oddziały Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej które opuściły swoje garnizony na Dolnym Śląsku i Pomorzu, rozpoczęły marsz w kierunku Warszawy. W każdym momencie mogło dojść do jakiegoś incydentu między radzieckimi żołnierzami a Polakami. Kraj znalazł się w stanie wrzenia i ogromnego napięcia, w większych i średnich miastach odbywały się wiece, mityngi z poparciem dla Gomułki i protestujące wobec interwencji ZSRR. Byliśmy naprawdę o krok od wybuchu powstania, od krwawych wydarzeń…

Dzięki zapisowi rozmów Gomułka-Chruszczow, które odbyły się w Belwederze, poznajemy autentyczną, gorącą temperaturę sporu, powagę radzieckich oskarżeń oraz twardą i nieustępliwą postawę Gomułki w obronie prawa do suwerennych decyzji o „naszych sprawach”. Dowiadujemy się też o zakresie poruszanych tematów: ocenie stalinizmu, roli Bieruta, statusie radzieckich doradców w bezpieczeństwie i Wojsku Polskim, a także relacji gospodarczych między państwami. Na plan pierwszy wysuwa się jednak żądanie samostanowienia polskiego kierownictwa w kwestiach personalnych. Dla Nikity Chruszczowa był to policzek, dla Władysława Gomułki sprawa kluczowa i w zasadzie nie podlegająca negocjacjom. Wielkich emocji dostarczyła też sprawa wojsk radzieckich idących na Warszawę oraz w tym kontekście, informacje o przygotowywaniach robotników wielkich zakładów do obrony stolicy.

PODZIEL SIĘ
POWIĄZANE POSTY
Kapka Kassabova w Domu Literatury
AndrzejStasiuk
Festiwal Puls Literatury 2010
baczynski
XXV Konkurs Poetycki o Nagrodę im. K.K. Baczyńskiego

ZOSTAWIĆ KOMENTARZ

*